Kapag pinag-uusapan ang Maná, pinag-uusapan natin ang isa sa mga bandang nakamit ang isang bagay na iilan lang sa mga artistang nakakagawa: ang maging bahagi ng buhay ng ilang henerasyon. Kapag naiisip ko sila, hindi lang basta listahan ng mga sikat na kanta ang pumapasok sa isip ko. Naiisip ko ang mga alaala, mga biyahe, mga pag-ibig na nagsimula at natapos, mga kantang napakaraming beses ko nang narinig na halos bawat salita ay maari ko nang kantahin nang hindi iniisip. Ganyan ko nararamdaman ang Maná, bilang isang bandang naroon sa maraming mahahalagang sandali ng buhay ng mga lumaking nakikinig ng musikang nasa wikang Espanyol.
Nagsimula ang kuwento sa Guadalajara, Jalisco, kung saan sina Fher Olvera, Juan Calleros at iba pang mga musikero ay dahan-dahang humubog sa isang banda na noong una ay nagkaroon ng iba't ibang pangalan at yugto. Sa paglipas ng panahon, isinilang ang Maná, ang pangalang ipangunguna nila sa pag-angkin hindi lamang sa Mexico, kundi sa malaking bahagi ng Latin America, Estados Unidos at Espanya. Ang nakaaaliw sa kanilang kasaysayan ay hindi sila biglang sumikat. Kinailangan nilang tumugtog sa maliliit na entablado, mag-eksperimento sa iba’t ibang tunog at maghintay ng ilang taon bago matagpuan ang pormulang magdadala sa kanila upang maging isa sa pinakamahahalagang grupong rock sa Espanyol sa lahat ng panahon.
Palagi kong nakikita si Fher Olvera bilang emosyonal na mukha ng Maná. May natatangi siyang paraan ng pag-awit ng mga kanta, lalo na yaong may kinalaman sa pag-ibig, paghihiwalay, pangungulila at mga masalimuot na relasyon. Pero sa likod niya ay may buong banda na marunong bumuo ng isang napakakilalang musikal na identidad. Sina Juan Calleros sa bass, Alejandro González sa drums at Sergio Vallín sa gitara ay naging mahahalagang bahagi ng tunog na iyon na pinagsasama ang rock, pop, ballad at mga elementong mula sa musikang Latino.
Isa sa mga sandaling tuluyang nagbago sa kasaysayan ng Maná ay ang pagdating ng kanilang album na "¿Dónde Jugarán los Niños?" noong 1992. Hindi lamang pinatatag ng album na iyon ang kanilang popularidad sa Mexico, kundi sinimulan din nitong buksan ang mga pintuan sa iba pang mga merkado. Ang mga kantang tulad ng "Vivir Sin Aire", "Oye Mi Amor", "Cómo Te Deseo" at "Dónde Jugarán los Niños?" ay nagpakita na maaaring pag-usapan ng isang rock band ang pag-ibig, pagkasawi sa pag-ibig at maging ang mga isyung panlipunan nang hindi nawawala ang ugnayan sa publiko.
Pagkatapos ay sumunod ang "Cuando los Ángeles Lloran", isang album na nagpakita ng mas may-gulang na panig ng grupo. Mas pinatingkad ng Maná ang mga mensaheng may kinalaman sa kapaligiran, kahirapan, kawalan ng katarungan at kalagayan ng Latin America. Palagi kong itinuturing na mahalaga ito dahil hindi kailanman nilimitahan ng banda ang sarili sa pag-uusap tungkol sa mga pag-iibigan. Sa kanilang mga kanta, nanatili rin ang tuloy-tuloy na malasakit sa nangyayari sa paligid.
Pero kung may isang yugto na nagdala sa Maná sa ibang antas, iyon ay ang sa "Sueños Líquidos", na inilabas noong 1997. Noong panahong iyon, malaki na sila sa Latin America at nagsisimula nang magkaroon ng mas matibay na presensiyang internasyonal. Ang mga kantang tulad ng "En el Muelle de San Blas", "Clavado en un Bar" at "Hechicera" ay naging tunay na mga himno. Ang "En el Muelle de San Blas", lalo na, ay may kuwentong nasa likod na lagi kong itinuturing na kamangha-mangha. Ang kanta ay isinilang mula sa inspirasyon sa kuwento ng isang babaeng naghihintay sa pagbabalik ng isang lalaking hindi na muling bumalik, at kalaunan ay naging isa ito sa mga pinakakilalang kanta ng grupo.
Naintindihan din ng Maná ang isang bagay na hindi nagawa ng maraming banda sa kanilang henerasyon: ang kahalagahan ng pag-unlad nang hindi nawawala ang kanilang identidad. Sa halip na maipit sa tunog na sinimulan nila, nagdagdag sila ng mga bagong elemento. Ang de-kuryenteng gitara, mga ballad, mga ritmong Latino at mga impluwensiya ng reggae at iba pang istilo ay lumitaw sa iba’t ibang yugto ng kanilang karera.
Partikular kong naaalala ang epekto ng mga kantang "Rayando el Sol", "Mariposa Traicionera", "Labios Compartidos", "Bendita Tu Luz" at "Manda una Señal". Bawat isa ay kabilang sa magkaibang yugto, pero lahat ay may isang bagay na pare-pareho: ang kakayahan ng Maná na magkuwento sa simple at diretsong paraan. Hindi nila kailangang gawing masalimuot ang mga liriko. Pinag-uusapan nila ang mga bagay na naranasan na nating lahat kahit minsan.
Interesante rin sa akin ang ugnayang pinananatili ng Maná sa iba pang mga artist. Sa buong karera nila, nakipag-collab sila sa mga musikero mula sa iba’t ibang henerasyon at estilo, bagay na nagpapakita na ang kanilang musika ay nakatawid sa mga hangganan. Isa sa pinakatandaang collab ay ang "Bendita Tu Luz" kasama si Juan Luis Guerra, isang kantang nagawang pag-isahin ang tunog ng Maná at ang musikal na uniberso ng Dominican at nauwi bilang isa sa mga malalaking tagumpay ng kanilang karera.
Higit pa sa mga album at parangal, may isang bagay na naglalarawan sa Maná: ang kanilang ugnayan sa publiko. Sa isang konsiyerto ng Maná, hindi lang musika ang pinakikinggan. Kinakanta ang mga alaala. May mga taong kilala ang banda mula pa sa kanilang mga unang album at mga kabataang natuklasan ang kanilang mga kanta maraming taon kalaunan. Ang kakayahang manatiling relevante ay marahil isa sa kanilang pinakamalalaking tagumpay.
Isa pang aspeto na palaging kasama ng grupo ay ang kanilang pangako sa mga usaping pangkalikasan. Ginamit nina Fher Olvera at ng mga kasapi ng Maná ang kanilang kasikatan upang pag-usapan ang pangangalaga sa kalikasan at iba’t ibang suliraning pangkapaligiran. Nagtatag pa sila ng Fundación Ecológica Selva Negra, na nakatuon sa mga proyektong pangkonserbasyon at edukasyong pangkapaligiran. Para sa akin, nakatutulong ang bahaging ito ng kanilang kasaysayan upang maunawaan kung bakit marami sa kanilang mga kanta ang may sangkap ng kamalayang panlipunan.
Siyempre, ang kasaysayan ng Maná ay nagkaroon din ng mahihirap na sandali. Tulad ng anumang grupong may dekada ng karera, nagkaroon sila ng mga pagbabago, paghinto, hindi pagkakaunawaan at mga yugtong tila lumalayo sila sa entablado. Hindi madali ang panatilihin ang isang proyektong musikal sa napakaraming taon, lalo na kapag nagsimula ang mga kasapi habang napakabata pa nila at nauwi sa pagiging mga internasyonal na pigura.
Sa kabila ng lahat, nagtagumpay ang Maná na manatiling isang sanggunian ng rock sa Espanyol. Nakapuno sila ng mga istadyum, nagsagawa ng mga international tour at dinala ang kanilang mga kanta sa mga publikong maaaring hindi man lang Espanyol ang unang wika. Marami itong sinasabi tungkol sa lakas ng kanilang mga himig at sa paraan ng kanilang pagpaparating ng damdamin.
Kapag pinakikinggan ko ang Maná, pakiramdam ko ay may mga kanta para halos sa bawat estado ng damdamin. May mga kanta para umibig, para ma-miss ang isang tao, para alalahanin ang isang relasyong natapos, para umawit kasama ang mga kaibigan at para mag-isip din tungkol sa mga problemang madalas nating pinipiling ipagwalang-bahala. Isa iyon sa mga dahilan kung bakit nalampasan ng kanilang musika ang paglipas ng panahon.
Para sa akin, ang Maná ay hindi lamang isang bandang Mexicano ng rock. Isa sila sa mga grupong nakabuo ng soundtrack para sa ilang henerasyon. Nagawa nina Fher, Juan, Alejandro at Sergio ang isang bagay na napakahirap: lumikha ng mga kantang nananatiling pamilyar kahit maraming taon na ang nakalipas mula nang ilathala ang mga ito.
At marahil doon nakasalalay ang tunay na paliwanag ng kanilang tagumpay. Hindi kailanman kinailangang tumigil ang Maná sa pagiging Maná para manatiling relevante. Nagbago sila, lumago at nag-eksperimento, pero pinanatili nila ang napakatanging paraan ng pakikipag-usap sa puso. Kaya kapag tumutugtog ang isang kantang tulad ng "Rayando el Sol", "Vivir Sin Aire" o "En el Muelle de San Blas", hindi lang tayo nakikinig ng musika. Inaalala natin ang isang bahagi ng sarili nating mga kuwento
